Uitwerking transformatiegebied Nude-Binnenveld: Hoe werkt de transformatie

  • Aantal keer bekeken 144
  • Terug

De energietransitie is de motor achter de transformatie. Daar komt het geld vandaan en zonneveldinitiatieven zullen het grootste oppervlak vragen. Het principe waar we mee zullen werken is dat op het perceel waar de zon-ontwikkelaar aan de slag gaat een forse investering in het landschap wordt gedaan én dat er een extra bijdrage aan de totale landschapstransformatie wordt geleverd.

Die landschapsinvestering bestaat, als basis, uit de aanleg van (diverse types) hagen van 2-3 meter hoogte, paden, verbrede sloten etc. Daarmee wordt de aanleg van het zonneveld ingepast en is het ook zeker dat de landschappelijke aanleg plaatsvindt.

Het uitgangspunt van hagen kiezen we omdat er niet te veel schaduw door de landschappelijke aanleg mag ontstaan én we willen er voor zorgen dan de zonnevelden vooral op ooghoogte minder zichtbaar zijn.

In de nieuwe situatie komt er dus op ieder ‘ontwikkeld’ perceel een haag rondom. Vaak zal er op het perceel ernaast ook een haag rondom staan. Want de meeste zonneveldprojecten zullen minimaal 3 drie ‘percelen’ groot zijn (zie verderop). Daardoor ontstaat een tussenruimte op de grens van ieder perceel die een heel nieuwe landschapsbeleving biedt: je loopt er tussen de hagen. In die tussenruimte kan tevens een grote variatie aan biotopen ontstaan. Maar er kunnen ook ‘plukomgevingen’ zijn met struiken met eetbare vruchten.

De bestaande gemiddelde perceelsbreedte in de Nude en het Binnenveld loopt van ongeveer 55 meter tot 80 meter. De lengte is zo’n 300 tot een kleine 500 meter. De maat is dus zo’n 1,6 tot 4 ha per perceel, gemiddeld 2,8 ha. We houden de huidige perceelsmaten aan voor de nieuwe eenheden. Daarmee komt er een fijnmazig wandelgebied met veel ruimte voor natuur tussen percelen. (Als kort geleden het perceel vernieuwd is kijken we naar de historische perceelsmaat op die plek en zorgen dat we in de buurt van de 55 meter breedte gemiddeld in het Binnenveld en 70 meter gemiddeld in de Nude komen).

Aan alle zijden reserveren we een strook van 9% voor landschappelijke inrichting in de breedte en 4,5% in de lengte. Dus zo’n 5 tot 8 meter aan weerszijden in de breedte en 15 tot 25 meter in de lengte. Die ruimte is de totale ruimte tussen de perceelsgrens en het hek.

De afbeelding toont het ruimtelijke principe van 1 kavel dat wordt ingericht als zonneveld met hagen en landschappelijke randen.
Principe inrichting zonneveld met hagen en landschappelijke randen
LOSstadomland heeft deze afbeelding gemaakt.

Daarnaast moet elders in het gebied een strook worden aangelegd van dezelfde omvang als één lange strook. Als er op het perceel al een strook van de gewenste maat ligt dan moeten er elders nieuwe 2 worden gemaakt. De landschapsinvestering bedraagt altijd 34% van het oppervlak van het perceel.

Die landschapsaanleg buiten het eigen perceel kan ook worden ‘afgekocht’ en in een landschapsfonds worden afgedragen.

Naast de landschappelijke inpassing worden er ook basisvoorwaarden gesteld aan de aanleg van een zonnepark zoals het inzaaien van de bodem met inheems kruidenrijk gras en dat de omgeving financieel mee kan participeren. Uiteindelijk blijft het maatwerk per initiatief en locatie. Bijvoorbeeld als de aanleg van een pad bij een bepaalde locatie onvoldoende meerwaarde heeft kan ook gekozen worden voor alleen van een haag of een kruidenrijke rand of sloot tussen twee percelen. Subsidie, de grootte van het initiatief en de afstand naar een onderstation zijn zeer bepalend voor de businesscase en dus ook voor de ruimte om dit soort eisen te stellen.

Principe transformatie met inpassing zonnevelden, hagen, wandelpaden, enzovoort.

Principe transformatiegebied
LOSstadomland heeft deze afbeelding gemaakt.

 

De afbeelding laat een sfeerbeeld zien van wandelpaden tussen de hagen en landschappelijke randen van de zonnevelden.
Sfeerbeeld wandelpaden tussen de hagen en landschappelijke randen
Deze afbeelding is gemaakt door Manon Garritsen.

Heeft u ideeën voor de verdere invulling van het transformatiegebied?

Terug

Deel

Reacties

  • De nadruk bij de gebiedsvisie ligt nu heel sterk op de energietransitie. Hoewel we als Platform Duurzaam Wageningen achter de klimaatdoelstellingen van de gemeente staan, vinden we dat die focus conflicteert met andere belangrijke problemen en transities: bijvoorbeeld de biodiversiteits-crisis, en de transitie naar meer regionaal voedsel (blijkt nu in de corona-crisis heel belangrijk). Eenzijdig het klimaatprobleem aanpakken door het plaatsen van zonneparken op landbouwbodems is een experiment met de kwaliteit van de bodem waarvan de uitkomsten ongewis zijn, wat in conflict kan komen met de voedselproductie, en die een integrale gebiedsaanpak en transitie naar circulaire, natuur inclusieve landbouw in de weg staan. Bovendien is ook nog niet duidelijk wat dit gaat betekenen voor de biodiversiteit. Zo zijn de weidevogels in he Binnenveld aan het toenemen en dit plan kan dat proces in gevaar brengen. De kwaliteit van het zo geliefde en bijzondere buitengebied van Wageningen (zie het verhaal van Adriaan Geuze!) wordt zo te veel aangetast!' Wij hopen dat de door het college van Rijksadviseurs voorgestelde Dakenwet het mogelijk maakt dat alle daken van bedrijfspanden verplicht worden vol gelegd. Dat zijn er in de hele Vallei vele. Dat is nu niet het geval en kan vele hectares opleveren. Bovendien zullen veel boeren bereid zijn hun bedrijfsdaken vol te leggen als de landbouwgrond behouden kan blijven. Ook kun je Valleibreed inzetten op windmolens op industrieterreinen en langs snelwegen. Daarnaast moet er w.b. energie veel meer worden ingezet op energiebesparing. Kernkwaliteiten om op te focussen naast energie: -Voedsel uit de regio; -Biodiversiteit; -Landschapskwaliteit; -Stille recreatie; -Een groene omgeving ook voor onze gezondheid;
    31-3-2020 8:03:21
  • De passage ‘We willen de biodiversiteit bevorderen en daarvoor moet een gevarieerd landschap worden aangelegd dat niet puur agrarisch gebruikt wordt.’ behoeft enige nuancering. De aanleg van een gevarieerd landschap is mogelijk in combinatie met landbouwkundig gebruik. Landschap en landbouw zijn geen gescheiden werelden. Natuurinclusieve landbouw en agrarisch natuur- en landschapsbeheer dragen bij aan een gevarieerd landschap. Zonnepanelen zijn een goede zaak, vooral op daken, industrieterreinen, geluidswallen en wegbermen maar niet op grond voor landbouw of natuur. Naast natuur moet de landbouw, duurzaam en innovatief, blijvend plaatsvinden in het Binnenveld. Hoe zonnevelden en daaromheen liggende hagen bijdragen aan een gevarieerd landschap is onze vereniging onduidelijk. De ANV is voorstander van een landschapsfonds. Belangrijkste onderdeel van dat fonds in de gemeente Wageningen is echter niet zozeer financiering van aanleg van natuur- en landschapselementen of het beheer daarvan. Daar zijn op dit moment al potjes voor bij de gemeente/provincie. Waar iets niet voldoet aan de subsidievoorwaarden kan de gemeente wellicht wel wat bijdragen uit het fonds. Belangrijker onderdeel vindt de ANV dat de daling van de waarde/opbrengst van de landbouwgrond van de aanleg van natuur- en landschapselementen gecompenseerd gaat worden hiervoor. Daarbij moet je dan niet denken aan hele grote elementen maar meer aan lijnvormige zaken als een natuurvriendelijke oever, een elzensingel, knotbomenrij of een houtsingel. De boeren hebben de grond hard nodig o.a. ivm met extensivering en zullen daarom niet snel grond afstaan voor natuur of landschap. Vergoeding van grondwaardedaling zou zeker stimulerend kunnen werken. Het idee dat het landschapsfonds er komt vanwege zonnepanelenvelden/windmolens betreuren wij. Als er naast dat er landbouwgrond word onttrokken voor de energietransitie er dan ook nog extra natuur word gecreëerd drukt dit nog harder op het huidige aanbod landbouwgrond .In het kader van kringlooplandbouw/grondgebondenheid (bijv. de 65% eiwit van eigen land eis) is het belangrijk dat er wel voldoende landbouw grond (grasland) voor agrariërs beschikbaar blijft om op een duurzame manier voedsel te kunnen produceren. Denk dus niet aan gehele percelen in de natuur te brengen maar meer aan de wat kleinere landschapselementen bijv. de aanleg van een natuurvriendelijke oever, elzensingel, poel of houtsingel. Het landschapsfonds kan hier mooi in faciliteren. Houd er in ieder geval rekening mee dat er wel voldoende landbouwgrond behouden blijft, dit is en blijft (brood)nodig voor een goede toekomst voor de boeren in het Binnenveld, die mede vorm geven aan het landschap.
    29-3-2020 20:40:33
  • Voor de transformatie van het gebied de Nude wordt nu een oude hagenstructuur gebruikt om het gebied te herstructureren en daarbinnen allerlei functies te plaatsen, dat is een ontwerpkeuze. Je zou ook een heel andere keuze kunnen maken om het gebied ruimtelijk te herstructureren en bepaalde functies in het gebied te versterken. Juist op de oude oeverwal met zijn rijkere gronden is een gebied waar van oudsher bossen/boomgaarden hebben gestaan. Kijk je bij www.topreis.nl op de oude kaarten dan zie je een gebied met langgerekte stroken open landschap afgewisseld met stroken dichte bossages. Dit ritme als hoofdstructuur versterken lijk mij een passender uitgangspunt voor het Nude gebied. In de dichte delen (voedsel)bossen, boomgaarden in de open delen kunnen dan functies gericht op de lokale voedselproductie en/of energieproductie. Windenergie heeft dan het voordeel dat er landbouw in welke vorm dan ook op dezelfde percelen kan worden uitgeoefend. Verder mis ik het element water in het gebied. Maar misschien kom ik dat nog ergens tegen.
    27-3-2020 14:07:08
  • Dit is een bizar slechte afspiegeling van de gebiedsconferentie. Alle mogelijkheden waren hier open. Zonnepanelen/windmolens op alle locaties (bos, eng, binnenveld, uiterwaarde) zijn besproken. Nu wordt er 1 mogelijkheid uitgewerkt: Zonne panelen in Nude-binnenveld. Allereerst mooi dat de Nude erkend wordt als een bijzonder landschap. Het is een deel van de uiterwaarden dat ingepolderd is door de grebbedijk, en daardoor een heel eigen natuur/cultuur-historische waarde heeft. Helaas is de Nude het enige gebied is waar een plan voor uitgewerkt is. Op deze manier valt er niets te kiezen. Oh jawel we kunnen kiezen tussen een groot, heel groot of supergroot zonnepark. Hier mag een haag omheen gezet worden. Leuk! Dit lijkt op een manier om een plan dat al lang klaar lag door te drukken via een "inspraakronde".
    23-3-2020 17:35:28
  • Transformatie betekent letterlijk het overgaan van de ene in de andere vorm. Zeker, we delen met elkaar een energie-ambitie, een recreatie-ambitie en ambities rond lokale voedselproductie. En, ook die van openheid en versterking van biodiversiteit. Laten we slimme keuzes maken over welke ambitie op welke plekken waar te maken. Laten we geen waardevol open landschap transformeren tot 'kleinschalig landschap met een mozaiek aan functies'; lees: rommelzone. Geen transformatie maar doordachte landschapsbouw met behoud van het bestaande, landschapshistorisch unieke karakter van deze 'zone'. Onze energie-ambitie is grotendeels binnen de bebouwde kom te realiseren, althans waar het gaat om het opwekken van zonne-energie (daken; parkeerterreinen; campus WUR). Kleine, mooi vormgegeven windmolens in het buitengebied dragen ook bij en tasten de biodiversiteit en openheid niet aan. Kies voor kleine windmolens in plaats van voor zonnevelden op open, kwetsbare en zon-technisch onlogische plekken (bijv.langs het Nieuwe Kanaal). Gebruik het agrarische karakter van het Nude_Binneveld voor lokale (biologische) agrarische alternatieven in combinatie met kleinschalige recreatie, mogelijk deels vanuit burgerinitiatieven (bijv Herenboeren; voedselbos). Stimuleer natuurgerichte recreatie (klompenpaden; vlonderpaden; trekpontje; vogelkijkpunten). Beste gemeente, bezint eer ge begint de waardevolle overgangen van beslotenheid naar ons open Binnenveld nog verder aan te tasten.
    22-3-2020 21:46:46
  • Windmolens lijkt me een beter optie omdat die én effectiever zijn dan zonnepanelen én meer ruimte over laten aan echte natuur. Voor de hagen lijkt het me belangrijk om te kiezen voor inheemse soorten en gevarieerde soorten die passen in een natuurlijk landschap met de daarbij horende flora en fauna waardoor je daadwerkelijk biodiversiteit krijgt op het gebied van insecten, vlinders en andere dieren. Alsjeblieft geen zonnevelden want die manier van energieopwekking is niet efficiënt, neemt een groot oppervlak in beslag én het is onbekend wat een zonnen veld precies doet voor de bodem, het bodemleven, vogels, insecten en ander leven in de directe omgeving. Ook voor recreanten lijkt me een molen minder bezwaarlijk dan een veld vol panelen.
    22-3-2020 18:40:55
  • Als natuurliefhebbende inwoner van Wageningen kom ik dagelijks in het Binnenveld. Wat een prachtig open gebied. Het uitzicht op de Grebbeberg en de Utrechtse Heuvelrug is uniek! Er is door vele bewoners (mijzelf incluis) persoonlijk geinvesteerd (middels het initiatief van de stichting Mooi Binnenveld) in het natuurgebied langs de Grift, dat buiten de transformatiezone ligt. De grote waarde van dit gebied wordt mede bepaald door het feit dat het midden in het grotere open en groene Binnenveld ligt, en niet meteen omringd wordt door een bebouwd terrein met energiecentrales en zonder zicht. Het getekende "sfeerbeeld" is voor mij dan ook oprecht een schrikbeeld. Het doet totaal geen recht aan het unieke karakter van het huidige gebied. Ik ben een groot voorstander van zonneenergie (en heb daarin ook mijn eigen verantwoordelijkheid genomen). Maar laten we alstublieft eerst alle daken benutten, parkeerterreinen overspannen, geluidswallen bedekken, etc. voordat we de schaarse open groene ruimte in ons dichtbevolkte land opofferen.
    22-3-2020 18:24:18
  • Ik ben een warm voorstander van zonnepanelen en heb daarin ook voor eigen verantwoordelijkheid gekozen. Dit gevoel van verantwoordelijkheid is bij de Wageningse ondernemers (muv Marin en WUR) nauwelijks waarneembaar. Het is onbegrijpelijk dat de gemeente de rode loper uitlegt voor ondernemers en geen eisen stelt aan optimaal benutten van eigen daken maar wel ruimte biedt voor het vol leggen van onze beperkte buitenruimte met zonneparken en niet start met een goede visie. Dit terwijl de gemeente met het afwegingskader op de goede weg was. Het kan toch niet zo zijn dat het Binnenveld tot de geschetste eenheidsworst wordt omgebouwd. Kan de gemeente op korte termijn inzicht geven in de wijze waarop zorgvuldig met de landschappelijke en cultuurhistorische waarden van het Binnenveld wordt omgesprongen en welke beelden over deelgebieden binnen de transitiegebieden te onderscheiden zijn. Kan de gemeente ook inzicht geven aan de eisen die aan ondernemers worden gesteld rond realisatie van zonnepanelen op eigen daken voor aanspraak gemaakt kan worden op het buitengebied.
    22-3-2020 14:46:34
  • In het vorige "blok" Uitwerking transformatiegebied Nude-Binnenveld: Waar ligt het en wat komt er?, wordt een opsomming gegeven van wat er allemaal in het transformatiegebied kan komen. Allemaal leuke, kleinschalige mogelijkheden, waarbij voorbij gegaan wordt aan het huidige gebruik van een groot deel van het gebied. Maar goed, voedselbossen, tiny houses, volkstuinen, allemaal "leuke" manieren waarop het gebied kan worden ingericht. Maar in dit blok blijkt dat de keuze voor wat er in het transformatiegebied gaat komen al lang gemaakt is: "De energietransitie is de motor achter de transformatie. Daar komt het geld vandaan en zonneveldinitiatieven zullen het grootste oppervlak vragen." met als sluit vraag of er ideeen zijn voor verder invulling van het transformatiegebied. Prima als de keuze gemaakt wordt voor een transformatie gebied met nadruk op energieopwekking, maar ben daar dan duidelijk over. Dan kan daar eerlijk op gereageerd worden. Al zal dit gezien de input tijdens de eerdere bijeenkomsten niet onverdeeld positief zijn. Nu komt het, voor mij in ieder geval, heel erg over alsof energieopwekking het buitengebied door de strot wordt geduwd en dat wekt weerstand op. Ook bij mensen die echt wel begrijpen dat energieopwekking er nu eenmaal bijhoort.
    22-3-2020 14:44:20
  • Als dit het sfeerbeeld is voor de "aankleding" van zonneparken dan is dit een extra reden om hier meteen mee te stoppen. Dit lijkt meer op verdere verstedelijking van het buitengebied dan een serieuze inpassing van zonnepanelen. Start eerst eens met het benutten van openbare parkeerplaatsen en alle parkeerplaatsen op WUR-terrein door meervoudig ruimtegebruik toe te passen. Eventuele meerkosten kunnen ook worden terugverdiend door invoering van betaald parkeren op WUR-terrein.
    22-3-2020 13:57:50
  • Ik ben helemaal voor zonnepanelen. maar wat ik niet begrijp is waarom niet alle daken in Wageningen vol gelegd worden met zonnepanelen. daar kunnen we er enorm veel kwijt. De Gemeente kiest voor de gemakkelijkste en goedkoopste weg wat ten koste gaat van het prachtige buitengebied. Vandaag nog een artikel in De Gelderlander "Zonneparken vaak te groot en op de verkeerde plek" hetgeen leidt tot afbrokkeling van de steun voor duurzame energie. En hoe stond het ook alweer in het Gemeenteprogramma: bewoners kiezen voor Wageningen omdat het zo'n prachtig buitengebied heeft. Dit wordt nu kapot gemaakt door diezelfde Gemeente.
    21-3-2020 21:05:31
  • En weeeer wordt er grond van het Binnenveld afgesnoept ten behoeve van het meest behoeftige zoogdier; de mens. Die denkt te moeten bepalen hoe de aarde ingedeeld wordt. Fijn zo’n groene gemeente. Waarschijnlijk blijven de auto’s gewoon de vouwen uit je broek rijden.
    21-3-2020 20:01:31
  • Ik ben het helemaal eens met Roel D. en anderen. Begin niet bij de zonnepanelen maar begin bij het landschap van de Nude dat de afgelopen jaren al zoveel te verduren heeft gekregen; boomgaarden verdwenen, bedrijventerrein van 18 ha... met kap van meer dan 100 bomen, steeds drukker wordende N225. Dit landschap verdient een veel beter plan. Het is zeker een transformatiegebied en er zullen vast zonnevelden komen. Maar met een kader van relatief lage hagen kom je er niet. Daarmee is niet voldoende landschap teruggewonnen. Er zijn grotere ingrepen nodig en er zijn veel meer middelen denkbaar (voedselbos, buurtboomgaard, zorg, circulaire landbouw, wateropvang etc). Dus leg de ambitie veel hoger en maak er geen monomaan zonne-landschap van met hier en daar een pad...Van de geschetste beelden worden de bewoners helemaal niet blij.
    21-3-2020 12:59:26
  • Prachtig om naar een heggenlandschap toe te groeien. Realiseer je wel dat op de korte termijn (met de huidige prijzen) zonneveldjes van 1,3 tot 3,2 ha (na aftrek van 20% van het oppervlak voor natuur, landschap en wandelpaden en de kosten van het aanleggen daarvan) niet rendabel zijn, laat staan dat ze kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van het landschap (zie ook mijn inbreng bij het vorige punt). De grote kosten zitten in de netaansluiting. Wellicht dat het mogelijk is als ze zo gesitueerd kunnen worden dat ze samen eigenlijk één groot zonneveld vormen met samen één 'stopcontact', een regeling met de netbeheerder voor de aansluitkosten (zowel voor investering als exploitatie) en bijvoorbeeld 10 van die veldjes in één keer kunnen worden aangelegd (en dan nog vraag ik me af of het uit kan; omwonenden moeten immers ook nog gecompenseerd worden). Om dat te realiseren is wel een opgave en zie ik niet één-twee-drie gebeuren. Dit lijkt een vorm van je rijk rekenen.
    20-3-2020 10:38:20
  • ik ben het helemaal eens met Malika en ook deels met H. Jansen. Het volleggen van het zogenaamde transformatiegebied met zonnepanelen is een doodsteek voor het open en groene landschap en de natuur rond Wageningen. Ik kan me wel vinden in meer hagen, bloemrijke bermen, voedselbos, stadslandbouw, her en der co2bosjes en wandelpaden. Wel moet er aandacht gaan naar behoud van de openheid van het gebied. Deze zaken kunnen ook op andere manieren worden gefinancierd dan met zonnevelden, denk aan crowdfunding, middelen overheid, EU, WUR etc. Groen tenzij is het beleid van Wageningen voor het buitengebied, niet zonnepanelen tenzij. De plaatjes spreken boekdelen wat we niet moeten willen.
    20-3-2020 10:23:10
  • Hier schrik ik echt van. Zonnevelden produceren geen voedsel, ze leggen geen C vast, ze bieden geen belevingswaarde, geen economische impuls voor lokale ondernemers, geen sociale samenhang... De zogenaamde natuurwaarden en recreatiewaarde waar hierover wordt gesproken, zijn nogal vertekend. Een biodivers, levendig hagenlandschap is een feest om je doorheen te bewegen, in te werkeen of recreëren. Maar een landschap vol glimmende metalen panelen, die deels uit het oog onttrokken zijn, maar waardoor je dus ook geen zicht hebt op het gebied??? En dan staat er ook nog dat regeltje: de natuurcompensatie mag worden afgekocht en in in een landschapsfonds gestopt worden. Hoe, wanneer en waar worden die natuurwaarden dan ooit wel gerealiseerd? Leer van de verplichte compensatie bij boskap: ook daar staan nog bergen geld op een rekening, terwijl er geen ruimte wordt gevonden om die compensatienatuur daadwerkelijk aan te leggen. Handen af van wat nog groen is! Windmolens vind ik daarentegen wel een bespreekbare optie. Ja je ziet ze, maar qua landoppervlak nemen ze maar een fractie in, en de opbrengst is tig keer hoger. Of investeer in waterstof, in kleinschalige windmolens, en vooral: durf nog radicaler te denken in het terugbrengen van het energieverbruik. Want daar zit het werkelijke knelpunt: door de piek van overvloed zijn we gewend geraakt aan het verkwisten. Richt de omgeving en de samenleving er weer op in dat we leven binnen de draagkracht van onze planeet en onze natuurlijke hulpbronnen.
    18-3-2020 15:55:27
  • Het open karakter van het landschap, de uitzichten op de Grebbeberg etc. worden flink aangetast als er overal hagen worden geplant en zelfs windmolens worden geplaatst. Energietransitie, en vooral het ontwikkelen van windenergie is een kwestie van bovengemeentelijke planning en –beleid (de Nude is bepaald niet de plek waar het het hardste waait en waar molens de minste overlast veroorzaken). Verder is er in de stad nog heel veel oppervlakte aan daken onbenut voor zonnepanelen. De hele discussie draait vooral om geld, niet om landschap- of natuurbehoud. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken, dat het visiedocument primair dient om hiermee het plaatsen van windmolens en zonneweides (politiek) door te kunnen drukken.
    8-3-2020 15:44:53
U moet registreren/ingelogd zijn om te reageren