Achtergronden

Landbouw

Voor deze paragraaf gebruiken we de gegevens van het CBS die gebaseerd zijn op de landbouwtellingen. We moeten er wel voor waarschuwen dat deze gegevens niet als te absoluut worden gezien. In Wageningen gaat het om kleine oppervlaktes en kleine aantallen. Bovendien is er mogelijk een vertekening door eigendomseffecten of veranderend beleid van grote eigenaren. Om deze reden hebben we ons beperkt tot de meest globale getallen. 

De tabel van statline die we voor de gegevens en de grafieken op de volgende pagina gebruikt hebben is te vinden achter deze link: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/80781ned/table?dl=22D6D

In 2018 waren er 26 agrarische bedrijven in Wageningen. Daarvan zijn er 2 hokdierbedrijven (één met varkens en één met kippen). In 2000 waren er nog 42 agrarische bedrijven. De afname van het aantal bedrijven ligt iets, niet substantieel, lager dan het landelijk gemiddelde dat op 3% per jaar ligt (grafiek 1).  Op basis van de landelijk trend kunnen we verwachten dat er in 2030 nog 16 bedrijven zullen zijn (grafiek 2). Maar dat zou nog wel eens lager kunnen worden, omdat de afname van het landbouwareaal hier in Wageningen erg snel gaat. Waar het landbouwareaal landelijk tussen 2000 en 2018 ongeveer 10% afnam is dat in Wageningen 40% (grafiek 3). Je ziet daarnaast dat de bedrijfsgrootte eerder afneemt dan, zoals landelijk, toeneemt. Waar elders de blijvende bedrijven de gronden van de stoppende bedrijven gebruiken is dat in Wageningen blijkbaar niet zo. 

 

Grafiek 1

 Het mechanisme achter deze 3% werkt mogelijk als volgt. Bijna iedere boer staat rond het 40ste levensjaar voor de keuze om te investeren in continuïteit van het bedrijf of de ‘rit uit te zitten’. Daar spelen heel veel variabelen in mee zoals de aanwezigheid van een opvolger, financiële situatie, vertrouwen in eigen ondernemerschap, toevallige kansen etc. Blijkbaar biedt de mix van variabelen steeds ongeveer een zelfde percentage boeren toekomstperspectief. Maar wellicht is er een ander mechanisme. Wij zijn nieuwsgierig naar inbreng vanuit de samenleving die ons kunnen wijzen op onderzoeken die de 3% duiden.

Grafiek1tekst

Afname landbouwbedrijven t.o.v. 2000 tot en met 2018, daarna prognose (bron: CBS).

 

Grafiek 2

 Het knikje in de landelijke en provinciale grafiek rond 2016 is het gevolg van een definitieaanpassing van het CBS.

Grafiek2tekst

Ontwikkeling gemiddelde omvang agrarisch bedrijf in are (bron: CBS).

 

Grafiek 3

 De zwalkende grafiek die bij deze uitspraak hoort duidt er waarschijnlijk op dat hier (ook) een registratie-effect in zit. Ook voor dit onderwerp zijn de nieuwsgierig naar inbreng vanuit de samenleving voor een nauwkeuriger analyse.

Grafiektekst3

Ontwikkeling areaal agrarisch cultuurgrond (bron: CBS).

 

Het aantal agrarisch ondernemers is zo klein dat je het bijna per bedrijf moet bekijken wil je meer weten over de stand van zaken. Er zijn bijvoorbeeld ondernemers die meedoen aan natuurontwikkeling in het Binnenveld en andere die een specialistisch bedrijf op de Eng hebben. De professionele landbouw beheert in 2018 zo’n 834 ha grond, dat is ongeveer 1/3 van het gehele buitengebied.

Op basis van de trend is te verwachten dat er de komende 10 jaar gemiddeld ieder jaar ongeveer één bedrijf stopt en dat die bedrijfsgebouwen vrijkomen. 

Om de sector te versterken hebben verschillende partners uit de agro- en foodketen, kennisinstellingen en overheden de krachten gebundeld in het Manifest van Salentein om samen met de regio een ‘Proeftuin van de wereld’ te maken en zo jonge boeren weer een toekomstperspectief te bieden.

 

Wat zijn de opgaves voor de landbouw in deze visie? 

  • Hoe ziet een duurzame landbouw in onze gemeente er uit (economisch, sociaal, ecologisch)? Houdt daarbij rekening met het kleine aantal bedrijven en de bijzondere kenmerken van de verschillende gebieden. Wat is de rol van de regio?
  • Wat is de beste organisatorische aanpak om die duurzame landbouw te realiseren? Houdt er daarbij rekening mee dat er bijna op individueel niveau gestuurd moet worden en dat er waarschijnlijk veel samenwerkingen in lokale netwerken nodig zijn. 
  • Betrek bij het beleid voor vrijkomende agrarische gebouwen niet alleen ruimtelijk/functionele afwegingen maar ook de vraag wat dit voor gevolgen heeft voor de agrarisch ondernemer en de sector in de gemeente? 
  • Hoe willen we omgaan met vrijkomende agrarische gebouwen?

 

| Categoriën: Voedsel, Landbouw | Tags: | Aantal keer vertoont: (105) |

Geef commentaar